განვითარების სამსახური

ბიოლოგიური მრავალფეროვნება დედამიწის ეკოსისტემის ნორმალური ფუნქციონირების საფუძველია. 2019 წელს მომზადებული გაეროს ანგარიში მიუთითებს, რომ ბიომრავალფეროვნება, კერძოდ, სახეობათა მრავალფეროვნება, სწრაფად კლებულობს, რაც საფრთხეს უქმნის ეკოლოგიური გარემოს მდგრადობას. ინფორმაცია სახეობათა გენეტიკურ მრავალფეროვნებაზე, რომელიც, საბოლოო ჯამში, განსაზღვრავს ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებას, საკმარისი არ არის. გერმანიაში რამდენიმე წლის განმავლობაში მიმდინარე პროექტმა GBOL (German Barcoding of Life Project) აჩვენა, რომ სახეობათა რეალური მრავალფეროვნება, მაგალითად, მწერების ზოგიერთ ჯგუფში, შეიძლება 3-5- ჯერ აღემატებოდეს იმას, რაც აქამდე სისტემატიკოსებს აქვთ აღწერილი. ჩვენი პროექტის ფარგლებში (რომლის სქემა საკმაოდ ჰგავს გერმანულს, თუმცა აქვს ზოგიერთი თავისებურება) დაგეგმილია 3 წლის განმავლობაში 50,000 მწერის, ლოკოკინას, ფრინველის, ძუძუმწოვრის და სხვა ცხოველებისა და მცენარეების გენეტიკური მარკერების შესწავლა და ერთიან მონაცემთა ბაზაში დაგროვება. მოპოვებული ინდივიდების პირველად გარკვევაში მონაწილეობას მიიღებს ილიაუნის სტუდენტური გუნდი (ეკოლოგიისა და ბიოლოგიის სპეციალობის სტუდენტები), ხოლო საბოლოო რკვევას სახეობათა დონეზე (მოსალოდნელია, რომ მათ შორის მეცნიერებისთვის ახალი მრავალი სახეობა იქნება) ჩაატარებენ საქართველოსა და სხვა ქვეყნების საუკეთესო სისტემატიკოსები. მნიშვნელოვანია, რომ პროექტის ფარგლებში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაძლიერდება აქ არსებული დნმ ლაბორატორია და მომავალში მეორე თაობის სექვენირების მეთოდებს გამოიყენებს, რომლებიც აუცილებელია დიდი მოცულობის გენეტიკური სამუშაოს ჩასატარებლად. ჩვენი სტუდენტები ასევე მიიღებენ მონაწილეობას გენეტიკური ანალიზის ჩატარებაში. კოორდინატორი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი დამატებითი ინფორმაცია: https://ggbc.eu/ 

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში ხორციელდება პროექტი „ბიოსტატისტიკის სწავლების დანერგვა იმპლემენტაციურ მეცნიერებაში ფოგარტის სასწავლო პროგრამა (GIFT)“ იელის უნივერსიტეტთან პარტნიორობით ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი აშშ-ის ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტის ფოგარტის საერთაშორისო ცენტრის დაფინანსებით ახორციელებს პროექტს „ბიოსტატისტიკის სწავლების დანერგვა იმპლემენტაციურ მეცნიერებაში ფოგარტის სასწავლო პროგრამა (GIFT)“, რომლის მიზანია მოამზადოს დოქტორანტები, მეცნიერული მეთოდებისა და ანალიზის გამოყენებით უპასუხონ რეგიონის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ისეთ გამოწვევებს, როგორებიცაა: აივ ინფექცია და ოპიოიდების მოხმარებით გამოწვეული აშლილობანი.  GIFT პროექტი ცდილობს, ამ სფეროში მოამზადოს ბიოსტატისტიკოსთა პირველი თაობა და შექმნას მეცნიერთა ჯგუფი ამ სფეროს გასაძლიერებლად. იელის უნივერსიტეტსა და ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტს შორის ჰიბრიდული პროგრამის მეშვეობით იგეგემება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სფეროს 4 პროფესორისა და 6 დოქტორანტის მომზადება. დოქტორანტები მიიღებენ ფინანსურ მხარდაჭერას სადოქტორო პროექტების განსახორციელებლად. გარდა ამისა, ყველა დაინტერესებული პირისათვის GIFT პროექტის ფარგლებში გაიმართება  მოკლე საზაფხულო კურსები ბიოსტატისტიკისა და იმპლემენტაციური კვლევის მეთოდების სწავლებაში. პროექტის კოორდინატორი: იელის უნივერსიტეტი დამფინანსებელი ორგანიზაცია: ფოგარტის საერთაშორისო ცენტრი

პროექტის მთავარი მიზანია საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში  სწავლა-სწავლებისა და შეფასების  ხარისხის განვითარება აკადემიური კეთილსინდისიერების პრინციპების დაცვით. პროექტი მიზნად ისახავს ისეთი პოლიტიკისა და მექანიზმების შემუშავებას, რომლებიც ხელს შეუწყობს პლაგიატის შემთხვევების გამოვლენას, აღმოფხვრასა და პრევენციას საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში. პროექტის მიზანია: პლაგიატის პრევენცია და შესაბამისი ელექტრონული პროგრამის იმპლემენტაცია ქართულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში; თანმიმდევრული PR კამპანიის ღონისძიებების ორგანიზება პლაგიატის შესახებ ცნობიერების ამაღლების მიზნით ქართულ უნივერსიტეტებში; ეფექტური შეფასებისა და უკუკავშირის მიწოდების მიმართულებით ტრენინგ-მოდულების შემუშავება აკადემიური პერსონალისთვის; სტუდენტური სერვისების გაძლიერება და აკადემიური წერის მიმართულებით ინდივიდუალური სერვისების/კონსულტაციების (tutoring) შეთავაზება; აკადემიური წერის კურიკულუმის გადახედვა და განახლება; პლაგიატის საუნივერსიტეტო პოლიტიკისა და რესურსების შემუშავება. კოორდინატორი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი  დამატებითი ინფორმაცია: https://integrity.iliauni.edu.ge/

პროექტის მიზანია, მაღალკვალიფიციურ კვლევებსა და მოწინავე აკადემიურ მიდგომებზე ორიენტირებული პრაქტიკის დანერგვით სისტემურად გააუმჯობესოს უნივერსიტეტებისა და კვლევითი ორგანიზაციების მიერ განხორციელებული კვლევითი საქმიანობა. პროექტის კონკრეტულ ამოცანებში შედის კვლევის ეთიკის, კვლევის სანდოობისა და კვლევის კეთილსინდისიერების მექანიზმების დანერგვა, ასევე მკვლევრების საქმიანობაში, მაღალი დონის სასწავლო პროგრამებსა და სადოქტორო პროგრამების სააკრედიტაციო სტანდარტებში კვლევის პასუხისმგებლობიანად წარმართვის კონცეფციის გაძლიერება, რაც მიზნად ისახავს არაორიგინალური აკადემიური ნაშრომების პრევენციას და ავთენტური კვლევითი პრაქტიკის ხელშეწყობას ქართულ უნივერსიტეტებში. კოორდინატორი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი დამატებითი ინფორმაცია: https://ethics.iliauni.edu.ge/ 

პროექტი მიზნად ისახავს პროექტში მონაწილე ქვეყნებში კომუნიკაციის, ენისა და მეტყველების თერაპიის პროფესიისა და აკადემიური პროგრამების გაძლიერებას, საქართველოში კი ამ პორფესიის შექმნასა და განვითარებას. პროექტის ფარგლებში მზადდება და ვითარდება საბაკალავრო და სამაგისტრო საფეხურის აკადემიური კურსები და პროგრამები, შესაბამისი, სწავლების ინოვაციურ მეთოდებზე დაფუძნებული მასალით. პროექტის ოთხი ძირითადი მიმართულება მოიცავს: კომუნიკაციის, ენისა და მეტყველების თერაპიის პროგრამის შესაბამისი მასალების შექმნასა და განვითარებას პროგრამის პილოტირებას პროგრამის განხორციელებისას სწავლების თანამედროვე მეთოდების გამოყენებას კომუნიკაციის, ენისა და მეტყველების თერაპიის სფეროში დაგროვილი თანამედროვე გამოცდილების დაუფლებას და გაზიარებას.   პროექტის კორდინატორი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში ხორციელდება პროექტი ChangePHC Georgia – "Embedding System Change for People with Long-Term Conditions: Learning from Primary Health Care Reform in Georgia", რომლის მიზანია ისეთი კვლევითი შესაძლებლობის გაძლიერება, რომელიც  მხარს უჭერს საქართველოში პირველადი ჯანდაცვის (PHC) სისტემის მოდერნიზაციისა და ქრონიკული დაავადებების მზარდი გავრცელების პრობლემის გადაჭრას. პროექტის მიმართულებაა პრაქტიკული მონაცემების შექმნა პოლიტიკის ავტორებისთვის, პრაქტიკოსი სპეციალისტებისა და გლობალური ჯანდაცვის პარტნიორებისათვის. ChangePHC იყენებს შერეულ მეთოდს, მიდგომას, რომელიც გულისხმობს დაინტერესებულ მხარეთა მონაწილეობას, რათა შეფასდეს, როგორ აისახება პირველადი ჯანდაცვის რეფორმა პაციენტებზე,  დაწესებულებების მენეჯერებსა და სხვადასხვა დონის გადაწყვეტილების მიმღებ პირებზე საქართველოში. გამოკითხვების, ინტერვიუებისა და ეროვნული მონაცემების ანალიზის საშუალებით პროექტი იკვლევს პირველად ჯანდაცვაში ხელმისაწვდომობის, სამართლიანობისა და ფინანსური დაცვის საკითხებს. პროექტის მიზანია გაარკვიოს საქართველოს პირველადი ჯანდაცვის რეფორმის მიმდინარეობა და შედეგები სხვადასხვა რეგიონისა თუ ჯანდაცვის სისტემის დონეზე, ასევე ნებისმიერი ცვლილების მდგრადობის  ალბათობა და მნიშვნელოვნად გააძლიეროს ჯანმრთელობის პოლიტიკისა და სისტემების კვლევის (HPSR) შესაძლებლობები საქართველოსა და აღმოსავლეთ ევროპაში. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა კვლევისთვის არჩეულ სამ ძირითად არაგადამდებ დაავადებას (NCDs). პროექტის კოორდინატორია Curatio International Foundation.

ევროპის ინოვაციისა და ტექნოლოგიის ინსტიტუტის (EIT) მიერ EIT RawMaterials-ის დაფინანსებული პროექტი ELICIA მიზნად ისახავს ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული მეწარმეობის გზით შემოქმედებითი ინდუსტრიების განვითარებასა და ლიდერობისა და ინოვაციური შესაძლებლობების გაძლიერებას. პროექტის მიზანია ევროპულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს (HEIs) ხელი შეუწყოს გარდაქმნასა და შემოქმედებითობაზე ორიენტირებულ, ინოვაციასა და ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებულ საწარმოო ცენტრებად ჩამოყალიბებაში. EIT-ის ინიციატივის თანახმად, ის აძლიერებს ინსტიტუციურ შესაძლებლობებსა და მრავალდისციპლინურ თანამშრომლობას, რაც უნივერსიტეტებს ეხმარება მეწარმეობის უნარების განვითარებასა და ხელოვნური ინტელექტისა და შემოქმედებითი ტექნოლოგიების პოტენციალის გამოყენებაში. პროექტის ფოკუსია ისეთი გარემოს შექმნა, რომელშიც მნიშნელოვანი იქნება ტექნოლოგიები, შემოქმედებითობა და მეწარმეობა, მდგრადი და ადამიანზე ორიენტირებული ინოვაციების ხელშეწყობა. პროექტის ფარგლებში მხარეები შეიმუშავებენ ერთობლივ სასწავლო გეგმას, რომელიც გააერთიანებს ხელოვნურ ინტელექტს, შემოქმედებითობასა და მეწარმეობას, რაც სტუდენტებს, აკადემიურ წრეებსა და სხვა პროფესიონალებს საშუალებას მისცემს, ციფრული ეკონომიკისათვის გამოიმუშაონ ინტერდისციპლინური უნარები. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს პროექტის კონსორციუმის წევრებს შორის ინტერდისციპლინურ თანამშრომლობაში. როგორც საქართველოს წამყვანი, კვლევაზე ორიენტირებული, საჯარო უნივერსიტეტი, კონსორციუმს უზიარებს გამოცდილებას ხელოვნური ინტელექტის, რობოტიკისა და ინოვაციების მიმართულებით. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი პროექტში მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს, როგორც ინოვაციებისა და კვლევის რეგიონული ცენტრი. უნივერსიტეტის ბაზაზე დაფუძნდება: რობოტიკისა და ხელოვნური ინტელექტის ლაბორატორია – სპეციალიზებული სივრცე კვლევის, ექსპერიმენტებისა და უახლესი ტექნოლოგიების განვითარებისა და დანერგვისთვის; საგანმანათლებლო ტრენინგმოდული მეწარმეობის, პროტოტიპირების, რობოტიკის, ინოვაციებისა და კრეატიული ინდუსტრიების მიმართულებით. პროექტის კოორდინატორი: სტამბოლის კულტურის უნივერსიტეტი

ლემან-ჰაუპტის საერთაშორისო სადოქტორო პროგრამას უწოდეს მეცნიერისა და მკვლევრის, კარლ ფრიდრიხ ლემან-ჰაუპტის სახელი, რომელიც გიოტინგენის უნივერსიტეტში სწავლობდა, 1883 წელს დოქტორის ხარისხი მიიღო და მოგვიანებით კვლევა ამიერკავკასიის რეგიონში განახორციელა. პროგრამა 12 დოქტორანტს შესაძლებლობას აძლევს კოტუტელის პრინციპზე დაფუძნებული მოდელით დაიცვას სადოქტორო ნაშრომი და მიიღოს ორმაგი სადოქტორო ხარისხი და ორივე უნივერსიტეტის დიპლომი. გარდა ამისა, პროგრამა დოქტორანტებს გამორჩეულ პირობებს უქმნის კვლევის ჩატარების, სადოქტორო ნაშრომის დაწერისა და შემდგომი კვალიფიკაციის ასამაღლებლად. პროგრამის დოქტორანტები, გარდა იმისა, რომ 12 თვეს გაატარებენ გეორგ-აუგუსტის გიოტინგენის უნივერსიტეტში, მიიღებენ სრულ მხარდაჭერას საერთაშორისო კონფერენციებში მონაწილეობისა და კვლევითი მუშაობის განსახორციელებად. კარლ ფრიდრიხ ლემან-ჰაუპტის საერთაშორისო სადოქტორო პროგრამა სხვადასხვა სამეცნიერო სფეროს მოიცავს, ამიტომ განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს მულტიდისციპლინურობასა და მრავალფეროვნებას და მოიცავს მრავალფეროვან ინსტიტუტებს, კათედრებს, ორივე უნივერსიტეტის პროფესორებსა და სხვა მასწავლებლებს. ერთობლივ ტრანსდისციპლინურ საერთაშორისო სადოქტორო პროგრამაში წარმოდგენილი სამეცნიერო სფეროები შერჩეულია ხარისხის, შესაბამისობის, მონაწილე მკვლევრების თავსებადობისა და მომავალი სამეცნიერო თანამშრომლობის პოტენციალის საფუძველზე, ესენია: ფილოლოგია, ისტორია, პოლიტიკის მეცნიერება, რელიგიური და კულტურული კვლევები, განვითარების ეკონომიკა, ეკოლოგია, ქიმიური ბიოლოგია, ფიზიკა და კოსმოლოგია. სადოქტორო პროგრამა გასცემს ახალგაზრდა მკვლევართა გრანტს, რომლითაც 11 თვემდე დაფინანსების მიღების შესაძლებლობა ექნებათ მაღალი პოტენციალის მქონე დამწყებ კანდიდატებს, რომლებმაც ახლახან დაასრულეს დოქტორანტურა და სამეცნიერო კარიერის გაგრძელებას ცდილობენ. პროგრამის დოქტორანტები სრულ დაფინანსებას იღებენ ფოლკსვაგენის ფონდისა და შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდისგან.

საერთაშორისო ინტერდისციპლინური სტრუქტურირებული სადოქტორო პროგრამა „დემოკრატია, ადამიანის უფლებები და რელიგია“ „დემოკრატია, ადამიანის უფლებები და რელიგია“ ილიას სახელწიფო უნივერსიტეტისა და ვესტფალიის ვილჰელმის უნივერსიტეტის (მიუნსტერი, გერმანია) ერთობლივი პროექტია, რომელიც დოქტორანტებს სთავაზობს სადოქტორო კვლევის განხორციელებას პრაქტიკული ფილოსოფიის მიმართულებით კოტუტელის პრინციპზე აგებული სტრუქტურირებული პროგრამის ფარგლებში. სადოქტორო სკოლაში სწავლის პერიოდში, 10 დოქტორანტი (ორი ჯგუფი) შესაბამის კურსებს გაივლის არა მხოლოდ ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში, არამედ ასევე ვესტფალიის ვილჰელმის უნივერსიტეტში (ამისათვის, დაიგეგმება რამდენიმე ხანგრძლივი ვიზიტი მიუნსტერში). თითოეული მონაწილე მიიღებს საბაზისო გრანტს, რაც მას სადოქტორო კურსებსა და დისერტაციაზე სრულად კონცენტრირების საშუალებას მისცემს. ილიაუნისა და ვესტფალიის ვილჰელმის უნივერსიტეტის დამატებითი აკადემიური პროგრამა მოიცავს ისეთ კომპონენტებს, როგორებიცაა სემინარები და საზაფხულო სკოლები. მეტიც, პროექტი ითვალისწინებს ორივე უნივერსიტეტის პროფესორების მიერ ერთობლივ სამეცნიერო ხელმძღვანელობას. სადოქტორო პროგრამის წარმატებით დასრულების შემდეგ, დოქტორანტები კოტუტელის პრინციპით ერთდროულად მიიღებენ როგორც ვესტფალიის ვილჰელმის უნივერსიტეტის, ისე ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხს. სტრუქტურირებული სადოქტორო პროგრამის “დემოკრატია, ადამიანის უფლებები და რელიგია“ თემატიკა მოიცავს ყველა იმ ფუნდამენტურ სოციალურ, ფილოსოფიურ და ნორმატიულ საკითხს, რომელიც აქტუალურია პლურალიზმისა და დემოკრატიის პრინციპებზე ორიენტირებული ყველა თანამედროვე საზოგადოებისთვის. პროგრამის ფართო თემატურ საზღვრებში ერთიანდება დემოკრატიის, ადამიანის უფლებებისა და რელიგიის ურთიერთკავშირსა და მათ შორის არსებულ დაძაბულობაზე ფოკუსირებული მთელი რიგი საკვლევი საკითხები, რაც მის მკაფიო ინტერდისციპლინურ ხასიათზე მიუთითებს. სტრუქტურირებული სადოქტორო პროგრამა “დემოკრატია, ადამიანის უფლებები და რელიგია“ გერმანიის „ფოლკსვაგენის“ ფონდის დაფინანსებით ხორციელდება.